"We all come from somewhere. We carry that place with us where ever we go. That never leaves our hearts. Not entirely. But none of us can predict where our voyage will lead. We may suffer losses along the way. But we can hope to learn and grow from those experiences and from those who accompany us through our journey."
Saru, Star Trek Discovery
Muhammad’s forebears had negotiated a set of alliances and informal treaties with most tribes of the Hejaz and Transjordan, which allowed a modest cavalcade to wend its way through their territory and involved payoffs, sharing of trading profits, marriage alliances, and respect for the Kaaba sanctuary of God and for the Quraysh as its guardians. The Qur’an (106:1–4) later referred to this network of treaty obligations, seeing it as a divine bestowal: “Because of his benevolence toward the Quraysh they were enabled to undertake the winter and summer caravans. So let them worship the lord of this shrine, who provided them with food to stop their hunger and gave them security against fear.”
Muhammad’s great-grandfather Hashim ibn `Abd Manaf was said to have personally visited Roman authorities in Syria, likely in the early 490s, and negotiated tariff abatements and safe passage for the Meccan merchants who journeyed through the empire. He initiated the practice of bringing “bags of wheat” from Damascus. Meccans timed these annual treks north just after the summer grain harvest since they, wedged among obsidian lava beds and misshapen spatter cones, lacked that key dietary nutrient. Hejazis like Muhammad, who could not stand the cold of the Levant in December, instead went south to Yemen for winter wheat. Mecca, as a neutral
city-state, could bring Indian Ocean goods up from the port of Aden and then take them to the Roman Near East. Because by treaty Iran limited the cities that could trade with Rome and charged its enemies in Constantinople a 25 percent tariff on desirable Asian luxury goods, Hejazis could offer these commodities at a discount by acting as a third party.
The Quraysh brought back staples like grain as well as raisins, wine, and Damascene swords. The substantial expenses of overland caravan trade required carrying lightweight luxury items to make the voyage worthwhile. The Hejazis were known for their precious metals and called the mines near Medina the “Cradle of Gold.” The Roman Empire had to pay large sums of gold annually to Iran to keep the peace after losing several key campaigns, an obligation that may have increased the profitability of the nuggets provided by the caravan trade. They probably also traded in leather, high-quality dates, ivory from Ethiopia, and Asian goods such as silk via Yemen. Occasionally, they may have brought wealthy Jews from Yemen up to Palestine, transporting their deceased loved ones in an ossuary for burial in the Holy Land.
Now, at age twenty-five, Muhammad had an opportunity to escape his relative poverty. When the modest camel trains assembled outside Mecca to go to Syria, Khadija’s rivaled all the others combined—that is, she may have possessed half of the town’s long-distance merchant capital. Muhammad’s uncle Abu Talib had recommended him when she asked for someone honest and reliable. Khadija, somewhat Muhammad’s elder, would have met him in her receiving room with her circle of advisers. Making her decision, she underlined the responsibility she was vouchsafing to him: “I’ve entrusted you with twice as many goods as any of your predecessors among your people.”
She sent along her manservant Maysara, likely as much to keep an eye on her capital as to serve Muhammad. The young man had just gained a magnificent opportunity, but he had incurred daunting risks as well. Let us try to imagine what his hazardous journey through the world of the late sixth century was like.
The caravan may have set out from the small Arabian holy city in August 592. Citizens gathered beneath the lambent late-afternoon sun to see the traders off, having invested in the mission, ringing bells and beating tambourines. Muhammad and the other traders wore the white robes of merchant-priests of peace. They thereby signaled to any hostile tribesmen that they had no warlike intentions and traveled between sanctuaries under the protection of the Creator God. Members of the Hashim clan had a special advantage in this regard since they served as caretakers of the Kaaba and even coarse rural tribesmen respected their vocation. Bedouin children ran up to them, giggling and hawking fruit and water. Muhammad and his men would have passed through occasional adobe villages, roofs thatched with palm leaves, as they traversed the auburn steppe, interrupted by teal abal bushes and strewn with colorful loose chert.
Such travelers rode through the night beneath a spangled sky. At dawn the sun slowly flared behind low basalt hills, tinting the twisted crags with rose and violet, then embossing them in brass. They halted when the heat of the day grew too oppressive, catching some sleep and waiting for nightfall. After several days of riding, the party would have reached the date-palm oasis of Yathrib. There, happy to see some limpid pools and fruit-laden date and jujube trees after days of eating dust, they would have stocked up on water, dates, and other refreshments for the precarious arid trek north. A vassal of Sasanian Iran from the local pagan Khazraj tribe then ruled this city, but the Meccans had preserved their own neutrality between Iran and the Roman Empire.
Muhammad would have visited with his relatives in Medina. His great-grandmother Salma was a Khazraji woman of the Najjar clan. The Banu Najjar, despite being such distant cousins, would have valued their connection to Muhammad’s family, custodians of the sacred Kaaba. Medinans went on pilgrimage to the shrine of God in Mecca, though they also visited the temple they had erected to the goddess of fate, Manat.
Then Muhammad and his convoy would have set off again north in the late afternoon. When voyagers passed over patches of white sand, the granules glinted in the relentless sun like miniature diamonds. Thirst and discomfort beset the travelers, as distant mirages of sweet water spitefully vanished on their closer approach. Occasionally, they might have startled ranging herds of spear-horned oryx, which scattered with dazzling speed. Keening desert gales assailed them like the breath of a dragon, and when a sandstorm came up, it pricked their skin as though with innumerable tiny needles. The Meccans would have been inordinately grateful for the occasional majestic cumulus cloud that offered them some respite from the irate summer sun.
**
During the blistering day, when the sand scorched their feet, travelers huddled miserably in sheepskin tents, awaiting the gloaming to start their journey afresh. They typically accomplished some of the trip at night. The nocturnal journey challenged the camel drivers and their steeds, bouncing their passengers unevenly as their mounts stumbled blindly across jagged lava fields and rock-strewn dry riverbeds.
Such excursions depended on detailed Quraysh knowledge of the rugged countryside, of where the wells and oases lay and where robber bands might lie in wait. Occasionally, local tribes would have confronted Muhammad and the Quraysh, demanding that they pay out some of their goods for passage through that land. The Meccans are said to have bought off such hostile bedouins by offering carriage to them for their leather and other goods and a share of the profits on their return. Muhammad, a scion of the Banu Hashim, which specialized in settling feuds and keeping the peace around the Kaaba sanctuary, would have found himself forced to negotiate such challenges despite his youth and inexperience. If he failed, he could face raids and lose the whole value of his trading mission, ending his career as a long-distance merchant. If he did not bring back summer wheat from Syria, some of his friends might miss some meals.
The Qur’an, read judiciously alongside later histories, suggests that during Muhammad’s lifetime, Islam spread peacefully in the major cities of Western Arabia. The soft power of the Qur’an’s spiritual message has typically been underestimated in most treatments of this period. The image of Muhammad and very early Islam that emerges from a careful reading of the Qur’an on peace-related themes contradicts not only widely held Western views but even much of the later Muslim historiographical tradition. This finding should come as no surprise. Life in medieval feudal societies did not encourage pacific theologies, and Muslims in later empires lost touch with the realities of the early seventh century. What if we read Jesus’s life and thought only through the lens of Pope Urban II, who launched the sanguinary Crusades in the Holy Land with the cry, “God wills it!”.
He repeatedly sued for peace with a bellicose Mecca, but when that failed he organized Medina for self-defense in the face of a determined pagan foe. The Qur’an insists that aggressive warfare is wrong and that if the enemy seeks an armistice, Muslims are bound to accept the entreaty. This disallowing of aggressive war and search for a resolution even in the midst of violent conflict justifies the title “prophet of peace,” even if Muhammad was occasionally forced into a defensive campaign. The Qur’an contains a doctrine of just war but not of holy war and does not use the word jihad with that latter connotation. It views war as an unfortunate necessity when innocents, and the freedom of conscience, are threatened. It strictly forbids vigilantism and equates premeditated killing of noncombatants with genocide, paraphrasing in this regard Jewish commentaries on the Bible in the Jerusalem Talmud.
Hususiyle yapılacak faaliyetler toplum maslahatlarını gerçekleştirmenin yanında bir de insanların gönüllerini Allah’la buluşturma veya sahip olduğunuz değerleri başkalarına da anlatabilme adına uygun ortamlar hazırlama gibi dinin maslahatlarını da gerçekleştiriyorsa, işte orada mutlaka üzerimize düşeni yerine getirmeli ve ne yapıp edip bunu gerçekleştirmeliyiz. Hatta gerekirse böyle yüce bir gayenin tahakkuk etmesi adına, şahsî hayatımızla ilgili bazı tavizler vermeyi bile göze alabilmeliyiz.
Bazıları, içinde yaşadığımız zamanın şartlarını hesaba katmadığı için, böyle bir yaklaşımı tenkit edebilir. Hâlbuki irşat faaliyetlerinde bulunma gibi dinin yüce hedeflerini gerçekleştirmeye çalışma bir yana, günümüz Müslümanları günlük hayatlarında bile pek çok konuda taviz vermekten, bir kısım günahlara bulaşmaktan kendilerini kurtaramamaktadır.
Mesela Kur’ân-ı Kerim, Efendimiz’e (sallallâhu aleyhi ve sellem) hitaben, قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ “Mü’minlere, gözlerini haramdan sakınmalarını ve iffetlerini korumalarını söyle.” buyurmaktadır. Oysaki günümüzde bu âyetin emrine sıkı sıkıya bağlı kalmak isteyen bir Müslümanın, evinden dışarıya çıkmaması ve çarşıya gitmemesi gerekir. Hatta namaz kılma gibi çok önemli bir ibadeti eda etmek için camiye gidilirken bile haram irtikâp etme ihtimali vardır.
Şunu kabul etmek gerekir ki siz, herkesin edebiyle oturup kalktığı, düşüncelere saygı duyulduğu, kimsenin hissiyatının rencide edilmediği asr-ı saadet döneminde yaşamıyorsunuz.
Dolayısıyla dinî hassasiyetinize muhalif olan ve hoşunuza gitmeyen bazı durumları umumi belva diyerek göze almazsanız, kimseye kendinizi ifade etme fırsatı bulamaz ve hareket alanınızı daraltmış olursunuz. Siz kendiniz bu konularda olabildiğine hassas hareket etseniz bile, füruata ait bazı meselelerde kusur yaptığına şahit olduğunuz insanlara sanki büyük günah işliyorlar veya dinden çıkıyorlar gibi muamele etmemeli ve ağır ithamlarda bulunmamalısınız. Eğer bunu yaparsanız, dinin birçok emrinin ihmaline sebebiyet vermiş olursunuz.
Biraz daha açacak olursak, günümüzde Hizmet gönüllüleri geçmişten süzülüp gelen ve tabiatlarına mâl olan insanî ve ahlâkî değerleri muhtaç sinelere duyurabilme ve geçmişten tevarüs edilen kin ve nefretleri toprağa gömmek suretiyle gelecek nesillere sevgi ve hoşgörü atmosferinin hâkim olduğu güzel bir dünya bırakabilme istikametinde dünyanın dört bir yanına açılıyorlar. Gittikleri ülkelerde çok farklı örf ve âdetlerle karşılaşıyorlar. Her ülkenin kendine göre farklı kültür ortamları var. Hayatlar, insanlar, alışkanlıklar vs. farklı farklı. İşte bu farklılıklar içinde bir insanın dinin bütün füruatını milimi milimine yaşayabilmesi çok zordur. Müslüman ülkelerde bile günahla karşı karşıya kalmadan öğretmenlik veya üniversite hocalığı gibi bir vazifeyi yerine getirmenin çok zor olduğu bir dünyada yaşadığımızı unutmamalıyız.
Eğer siz ruhunuzun ilhamlarını başkalarının sinelerine boşaltabilme, onları kültür mirasınızla tanıştırma ve aynı zamanda onların da sahip oldukları güzellikleri alma adına değişik anlayıştaki insanlarla oturup kalkıyorsanız, çamurlu yolları aşmaya, sarp yokuşları tırmanmaya ve yıkılmış köprülerden geçmeye hazırlıklı olmalısınız. Çünkü bunları göze almadan gaye-i hayalinizi gerçekleştirebilmeniz mümkün değildir. “Aman, ne gözümüz, ne kulağımız, ne ağzımız, ne de ellerimiz hiç günaha bulaşmasın; âdâbına varıncaya kadar dinin bütün emirlerini hassasiyetle yerine getirelim.” düşüncesi haddi zatında çok güzeldir ve müminin duyarlılığını gösterir. Ama biz günümüz şartları içerisinde her meselemizi sadece buna bağladığımızda bu, bir yönüyle yaşadığımız topluma karışmama, bir köşeye çekilip insanlardan uzak durmayı gerektireceğinden, içtimai hayat içerisinde yapılması gereken pek çok vazifeyi ihmal etmiş oluruz. Belki de bir dönemde bazıları bu türlü şeylere takıldıklarından ötürü, meydanı başkalarına bıraktılar ve kapanması çok zor boşluklar meydana getirdiler. Hâlbuki Müslümanlar hayatın ve toplumun içinde olmadıkları sürece, yaşadıkları hayat da kendilerine göre olmaz. Hayatın kendi değerlerinize göre şekillenmesini istiyorsanız, onun içinde bulunmanız gerekir.
İşte bütün bu yollardan geçmek zorunda kalan Müslümanlar, bir taraftan yaygın hâle gelen bir kısım imtihan unsurlarına katlanmaya, diğer yandan da Fıkıh Usûlü’ndeki ifadesiyle ehvenüşerreyni (iki şerden hafif olanı) bulmaya çalışmalıdırlar. Yani hangi hareket tarzı dinin kurallarına daha muvafık veya –başka bir deyişle– daha az muhalifse onu tercih etmeli ve mefkûreleri adına yapmaları gerekli olan hizmetleri yapmalıdırlar.
Siyer felsefesi üzerinde bugüne kadar çok az durulmuştur. Mesela medreselerde ne eskiden ne de yakın zamanlarda siyer felsefesinin ders olarak okutulduğunu duymadım. O, bugüne kadar tedrisat sistemi içine alınmamış, müfredat programlarına dâhil edilmemiştir. Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) hayat-ı seniyyelerinde meydana gelen olaylarla ilgili önemli eserler telif edilmiş olsa da bu olayları arka plânlarıyla ve temel felsefeleriyle birlikte değerlendirme, genel itibarıyla ihmal edilmiş bir iştir. Oysaki siyer, hem dinin anlaşılması hem de mü’minlerin istikamet üzere dinlerini yaşayabilmeleri adına doğru okunması ve doğru anlaşılması gereken çok önemli bir dinamiktir.
Arap dilini ve dinî ilimleri iyi bilmek Kur’ân’ın doğru anlaşılması adına çok önemli olsa da bu konuda sahabe-i kiramın anlayışına müracaat edilmediği takdirde bir kısım yanlışlara düşülebilir. Çünkü hem Kur’ân’ı hem de Efendimiz’i (sallallâhu aleyhi ve sellem) murad-ı ilâhîye uygun olarak en iyi ve en doğru anlayanlar onlardır. Bu açıdan tedvin döneminde Kur’ân’ın hüküm ve maksatları ortaya konulurken, dil âlimlerinden önce, sahabe-i kiramın anlayışına müracaat edilmeli ve bunlar işin kaynağında aranmalıydı. Aranmalıydı derken, bu konudaki teessüfümü de ifade etmiş oluyorum. Genel bir prensip olarak selef-i salihîne saygıda kusur etmemeye çalışsam da tedvin döneminde yaşamış bazı âlimlere karşı böyle bir serzenişte bulunmadan da geçemeyeceğim.
Allah’a inanan ve sâlih amel işleyen herkesin Allah’ın velisi olacağını ve böyle bir dostluk dairesi içine gireceğini söyleyebiliriz. Binaenaleyh Cenâb-ı Hak da, Kendi yolunda yürüyen ve Kendisine dost olan kullarına yardım edecek ve onları doğru yola sevk edecektir. Biraz daha açacak olursak: Kim yürüdüğü yolda Allah’ın murad-ı sübhânisini esas alır, sadece O’nun rızasını hedefler ve aynı zamanda onun rızasını kazanma adına en büyük vesile olan i’lâ-i kelimetullah adına cehd ve gayret gösterirse, Allah da onların velisi olacak ve –âyet-i kerimelerde de ifade edildiği üzere– onları dünyada ve ahirette yalnız bırakmayacaktır.
**
Hiç şüphesiz zalimlerin hemen helâk edilmeyip onlara zaman tanınmasının da bir kısım hikmetleri vardır. Bu, öncelikle onların yapageldikleri zulümlerini terk etmeleri için bir fırsattır. İkinci olarak Cenâb-ı Hak, bununla onların ellerindeki bütün mazeretlerini almaktadır. Yani zalimlere tevbe edecekleri ve yeniden rahmet kapısının tokmağına dokunacakları imkân ve fırsatlar tanındığı için, ahirette onların hiçbir itiraz hakları kalmayacaktır.
İşte Cenâb-ı Hakk’ın zalimlere mühlet vermesinin altında yatan bu esprinin iyi kavranması ve yaptığı kötülüklerden dolayı hemen onların aleyhine tavır alınıp Allah’a havale edilmemesi gerekir. Evet, birileri sözleriyle sizi rencide edebilir, mizacınıza dokunduracak bir kısım kabalıklarda bulunabilir, gıybet ve iftiralara başvurabilir veya sizi yolunuzdan alıkoyma adına tekerleğinize çomak sokabilir. İşte siz bu tür olumsuzluklar karşısında hemen onların cezalandırılmasını isterseniz, yeryüzünde insan kalmaz.
Hazreti Yunus’un (aleyhisselâm) yaşadığı gibi bizler de kimi zaman fert plânında, kimi zaman da aile ve oymak çapında bela ve musibetlerle karşı karşıya kalabiliriz. Hatta bazı durumlarda topyekûn bir millet ıztırar hâli yaşayabilir ve çaresizlikle kıvranabilir. Önemli olan, yaşanan bütün bu sıkıntıların ciddi bir tecessüs ve tefahhus hissiyle süzülmesi; süzülüp doğru okunması, doğru değerlendirilmesi ve musibetlerin ışığı altında gerçek tevhide ulaşan yolun aydınlatılmasıdır. Zira abes iş işlemekten münezzeh ve müberra olan Allah (celle celâluhu), böyle bir çaresizlik durumunu kullarına, önemli bazı kazanımlar elde etmeleri için vermiş olabilir. Eğer bunun farkına varılır, yaşanan sıkıntılar rıza ile karşılanır ve maruz kalınan çaresizliğin sevkiyle Cenâb-ı Hakk’a tam teveccüh edilebilirse, dünyanın mamur hâle getirilmesi ve ahiretin kazanılması mümkün olur. Burada yaşanan sıkıntıların, ahirette geriye dönüşü çok farklı olacaktır. Orada, damla deryaya, zerre de güneşe dönüşecektir.
Evet, belirli bir düşünce veya hareket içinde yer alan insanların bir kısım musibetlerle hırpalanması zahiren onlar adına şer gibi görülebilir. Fakat Allah (celle celâluhu), bu tür imtihanlarla onların yüzünü Kendisine çevirmeyi murat buyurmuş olabilir. Iztırar hâlleri, onların hakiki tevhide ulaşmaları adına bir fırsat kapısı aralayabilir. Bundan dolayıdır ki bela ve musibetler başa geldiğinde onları Allah’ın bir lütfu olarak görmeli ve;
“Gelse celâlinden cefâ,
Yahut cemâlinden vefa,
İkisi de cana safâ,
Sen’den hem o hoş, hem bu hoş.”
demelidir.
Evet, maruz kalınan bela ve musibetlerin O’ndan geldiğinin farkına varılıp rıza ile mukabele edildikten sonra, gelenler ister meltem, isterse fırtına olsun, neticesi itibarıyla hep hayırdır.
Ferdî, ailevî, içtimaî sıkıntıların, bir uyanışa ve Allah’a yönelişe vesile olabilmesi için, hâdiselere bu şuurla bakılması, en azından bu şuurla bakabilecek bir canlılık ve hayat emaresinin olması gerekir. Hasta yoğun bakıma kaldırılmış olsa bile, eğer onun kalb ve beyin ölümü gerçekleşmemişse, verilecek bir elektrik şokuyla tekrar hayata döndürülmesi mümkün olabilir. Günümüzde de Müslümanların yaşadığı coğrafya, yoğun bakımda hâlâ hayat emaresi taşıyan bir hastaya veya büyük bir trafik kazası geçirdiği hâlde henüz kalb ve beyin ölümü gerçekleşmemiş bir kazazedeye benzemektedir. Her ne kadar bu hâliyle o mâlûl olsa da, kalb ve beyin ölümü gerçekleşmediği için bir gün belini doğrultması mümkün görünmektedir. Bunun için de ciddi bir şok uygulamasına ihtiyaç vardır.
Geçmişten bugüne Cenâb-ı Hak, bela ve musibetlerin cenderesinde Kendisine teveccüh eden kullarını nice kere ekstra inayet ve lütuflarıyla yeni bir dirilişe mazhar kılmıştır. Bugün de O (celle celâluhu), bizim neslimizi böyle bir uyanışa namzet hâline getirebilir. Yeter ki biz, bela ve musibetleri doğru okuyup, ıztırar ruh hâliyle, acz u fakrımızın şuurunda olarak tam bir teveccühle O’na yönelelim!..
Günümüzde camilerde hâfızlar tarafından tilâvet edilen Kur’ân’ların, güzel nağmelerle okunan ezanların, o süslü kametlerin, cemaati farza hazırlama adına okunan İhlâs-ı Şeriflerin onda biri bile, ihtimal, Devr-i Risalet-penahi’de yapılmıyordu. Bugün minarelerden okunan ezanlarla âdeta her yer lerzeye geliyor. Cami kürsülerinde, televizyon ekranlarında sürekli konuşmalar yapılıyor, vaaz u nasihatler ediliyor. Fakat bütün bunlar kalblere tesir etmiyor, gönüllere girmiyor, insanlar saadet asrındaki gibi Allah’a yönlendirilemiyor. Çünkü ağızdan çıkan sözler, kalbden vize almıyor. Eğer bir insan, اَللهُ أَكْبَرُ “Allah büyüktür.” derken bile kendi büyüklüğünden dem tutuyor, belli ses ve nağmelerle kendini ifade ediyorsa; Allah ve Peygamber’den (sallallâhu aleyhi ve sellem) bahsederken de onları ne kadar iyi anlatabildiğini gösteriyorsa, böylesi bütün bu sözlerinde zımnî olarak yalana giriyor demektir.
 |
The universe is so vast that intelligent life must surely have arisen many times. The universe is also so old that even one technological species would have had time to expand and fill the galaxy. Yet there is no sign of life anywhere except on Earth. Humans call this the Fermi Paradox.
One proposed solution to the Fermi Paradox is that intelligent species actively try to conceal their presence, to avoid being targeted by hostile invaders.
Speaking as a member of a species that has been driven nearly to extinction by humans, I can attest that this is a wise strategy.
It makes sense to remain quiet and avoid attracting attention.
· · ·
The Fermi Paradox is sometimes known as the Great Silence. The universe ought to be a cacophony of voices, but instead it is disconcertingly quiet.
Some humans theorize that intelligent species go extinct before they can expand into outer space. If they’re correct, then the hush of the night sky is the silence of a graveyard.